Conflict in 3D?

Kijk bij een conflict eens driedimensionaal. Zowel 3D in de tijd (dus verleden, heden en toekomst) als in de gelaagdheid van je handelen en denken als ook in de (net eerder beschreven) perspectieven of posities of zoals ik de Theory U uitleg (zijn ook drie delen: links-onder-rechts). In dit artikel gebruik ik graag dat laatste.

Conflicten spelen zich altijd af op twee nivo's. In jezelf en in relatie met anderen, dus respektievelijk intern en extern. In dit artikel schrijf ik over het interne conflict.

Het conflict in jezelf heeft vaak een relatie met vroeger. Het gaat dan over een oorsprong of bron in jezelf die maakt dat er een conflicterende interne dialoog is. Binnen de Transactionele Analyse (TA) uitgelegd betekent het bv een onenigheid tussen de kritische ouder (met een gedachte, overtuiging, een norm, een waarde die je eerder al hebt overgenomen en vastgelegd) die verschilt van die van het vrije kind (die vind dat niks moet en eigenlijk alles mag).
Om 'eruit te komen' kun je werken met bewust waarnemen wat er gebeurt. Je schakelt je V (volwassene) in en bekijkt jezelf. Vaak helpt het om rust en afstand te nemen. In een eerder stuk over Theory U schreef ik over de linkerzijde van de U. Het deel dat met 'downloading' te maken heeft is dan actief, want je 'laad' immers een oordeel/opvatting uit het verleden naar het hier en nu. Daarmee komt er dus iets van vroeger terug en dat maakt het 'interne' conflict. Kennelijk past het niet (meer) bij datgene wat zich in je afspeelt. Senge noemt het in zijn boek Presence het Sensing deel, waarbij je je bewust bent van de diepere waarneming van de werkelijkheid in jezelf. Die werkelijkheid is slechts een interne representatie...dat kun je loslaten (of zoals eerder beschreven: "stal die gedachte uit en loop er een rondje omheen" zie >http://3dmens.blogspot.com/2012/02/theory-u-deel-2-wat-download-jij.html ).
Daarna komt de het Presencing, het samenkomen van de 'presence' (= de aanwezigheid) van die gedachte/overtuiging etc. en sensing. Dan kom je in de onderkant van U. Daar zit de 'ruimte' voor creatie (ik noem het ook wel het 'niet weten moment'), voor het herpakken met nieuw potentieel. Deze 'ruimte' kun je niet forceren! Dus het interne conflict kun je niet 'gericht' oplossen, maar dient zich aan. Het vergt stilte en onbevangenheid in je waarneming.
De onderkant van de U en de beweging naar rechts en omhoog is de fase waarin er vanuit het niet weten 'iets kan komen'. Dat kan dan de oplossing zijn, maar dat kunnen er meerdere zijn, deze fase noemt Senge 'uitkristalliseren'. Francisco Verala wordt aangehaald in het boek van Senge met de tekst "niet zoeken, maar laten komen". Laat als het ware het grote (onbewuste) geheel die toegangspoort die jij in de stilte hebt opengezet binnenkomen. Hier zit ware creatie! Ik heb zelf een aantal malen dit meegemaakt en het is wonderbaarlijk wat er gebeurd. Het kan een onverwachte ontmoeting zijn, een belletje of mailtje van iemand, een tekst in een lied of film, een spreuk op een muur, een tweet, etc. Kijk zelf maar eens wat er gebeurd als je een conflict in jezelf hebt.
Laat wat je 'download' los, stal gedachte uit met besef dat het maar een eigen gedachte is, laat dat langzaam los, zoek de stilte, gun jezelf ruimte/tijd en 'laat 't komen'.

Collectief censureren

In de eerste delen van Theory U heb ik je al laten lezen dat 'uitstallen' de eerste stap is op weg naar de onderkant van de U. Ik heb daarin nog niet zo expliciet weergegeven dat dit niet alleen geldt voor individuen, maar juist ook voor teams en zelfs organisaties. Uitstallen en censuur hebben namelijk met elkaar te maken.
Vitaliteit van mensen bekeken vanuit het systeemdenken (Senge) kan op vele manieren worden beinvloed. Het zichtbaar maken van 'devitaliserende' invloeden is veelal mijn taak als (team-en organisatie) coach.
In teams gaat het erom samen te onderzoeken wat de vitaliteit bevordert of remt. Als ik de wetenschap heb dat vitaliteit de creativiteit stimuleert en dat slachtoffer gedrag de creativiteit censureert, dan weet ik waar ik stil moet staan.
De collectieve censuur ontdekken begint met uitstallen. Er bestaan in groepen nu eenmaal subtiele gecensureerde gedachten die nergens in een handleiding staan...
Contact maken met deze 'groupthink' behoort tot coachend werken en dus tot de vaardigheden van de 3DMens. Immers driedimensionaal denken vergt een brede en verdiepende blik. In die groupthink zit ook oordeel verborgen, iedere groep heeft wel een interne censor. Die zorgt ervoor dat zaken bijvoorbeeld onuitgesproken blijven (onderhuids of onderstroom). Problemen in teams hebben vaak hun oorsprong in die interne collectieve censor. Als dit niet (h)erkend wordt, dan kun je voorspellen hoe het met de leden of het team in de toekomst afloopt.
De 3DMens staat dus stil bij de effectiviteit van die groupthink. Helpt ie of niet? Hier aandacht aan geven is al het eerder genoemde uitstallen. Stilstaan bij de gedachte, bewustzijn creëeren en de eventuele oordelen benoemen. Deze niet gelijk verwerpen, maar als zodanig herkennen en accepteren werkt bevrijdend.
Loop je nu in je eigen team tegen iets (kennelijk) onbenoemds aan, vraag dan eens vanuit nieuwsgierigheid of anderen dat herkennen...begin met het zelf benoemen van je interne censor. Stal je eigen gedachte dan uit en onderzoek vervolgens samen of het iets collectiefs is. Ga je in verdediging? Benoem dat dan...en vraag de ander wat zijn/haar gedachte is. Doorbraak in je samenwerking?
Kijk ook bij http://3dmens.blogspot.com/2012/02/de-derde-ruimte.html .

Theory - U deel 2 "Wat downloadt jij?"

In 2004 verscheen het boek 'Presence, exploring profound change in people, organisations and society' van Senge, Scharmer, Jaworski en Flowers. In 2007 kreeg ik het boek in handen en in 2008 las ik het in stukjes. Dat is zo'n boek dat je eerst een tijdje hebt, maar het pas leest en begrijpt als je er aan toe bent. Achteraf dacht ik 'had ik dat maar eerder gelezen'.
In dat boek staan de schrijvers stil bij hun eigen zoektocht naar hoe veranderprocessen plaatsvinden in mensen, teams, oganisaties en de maatschappij. Het in het nederlands vertaalde boek heeft als titel 'Presence' en subtitel 'een ontdekkingsreis naar diepgaande verandering in mensen en organisaties'. Het woord presence is niet vertaald en de ware strekking van het woord wordt langzaam in het boek duidelijk. In mijn berichten in dit blog wil ik ook af en toe stilstaan bij dit woord, de betekenis en hoe het werkt in veranderprocessen in mensen en dus ook in teams en organisaties. Ik vind deze visie mooi passen bij mijn eigen zoektocht voor de 3DMens.

Het komt erop neer dat mensen in lastige (werk) situaties een primaire reactie hebben. Dat is wat ik in coaching 'de automatische reactie' noem. Je handelt op basis van eerder aangeleerde (onbewuste) gedragingen. Je staat er niet bij stil dat je zo handelt. Als je er wel bij stilstaat (wat je niet gewend bent) dan kun je onderzoeken op basis van welke gedachte je zo handelde. Vaak is er een (onbewust) oordeel dat zich rechtstreeks vertaald in je gedrag in die situatie. Senge en zijn medeschrijvers noemen het 'downloaden'. Dat is het automatisch 'binnenhalen' van een oude gedachte. Daar is niets mis mee, mits het gedrag oplevert wat je wenst en je de situatie 'in je hand hebt'. Echter je hebt niet alle situaties in de hand. Het loopt vaak ook niet zoals je hebt gepland...
De Theory U leert je dat er tussen gedachte en handeling nog een andere manier van 'kijken' is. In het boek Presence begint de uitleg daarvan met de term 'Uitstallen'. Je verwijdert jezelf van de gebruikelijke gedachte. Je stalt ze als het ware voor je uit, loopt er een rondje omheen en je maakt jezelf bewust dat je die gedachte hebt, je onderkent dat en beseft dat het een product is van je eigen geest. Uitstallen wordt 'zien zien'. Dat is het moment dat je je gedachte bewust bent. Voor de 3DMens gedachte betekent dit dat je 'in contact bent' met jezelf (1ste dimensie), bewust-zijn, en in dit geval dus alleen nog over je gedachte (nog niet over wat je lijf je verteld). In deel 3 zal ik stilstaan bij 'de beweging naar beneden, ofwel de linkerhelft van de U.
Als lezer van dit blog geef ik je vast de opdracht om in situaties die je als lastig ervaart eens te onderzoeken wat je 'download' is. Succes.