Posts tonen met het label zwarte schaap. Alle posts tonen
Posts tonen met het label zwarte schaap. Alle posts tonen

woensdag 17 oktober 2012

TEAM ANATOMIE, de vervreemding van zichzelf

Je hebt (als het goed is) na afloop van mijn vorige artikel geklikt op de link. Je hebt een, althans vind ik, een prachtig gedicht gelezen van Marianne Williamson. Dat gedicht gebruik ik vaak in mijn trainingen. De essentie ervan gaat over de paradox van vervreemding.

Paradox van vervreemding

Dat vraagt om uitleg. Stel je voor het begin van een training of opleiding. Je zit zelf als cursist in de groep. Je kent (nog) niemand. Van de opleider heb je vantevoren al wat gelezen en evt. nog wat extra info gegoogled. Dat geeft wat houvast, van de rest weet je niets. Herken je dat? En herken je ook het gevoel erbij? Dat is namelijk iets raars. Dat is vaak dubbel, zoals velen zeggen. Enerzijds de spanning van jezelf gaan openstellen en anderzijds je gevoel van hoever zal ik mezelf openstellen. Wat vertel je bij het introrondje...? Feitelijk begint het al met vervreemding...

Trekkracht

Wij mensen doen constant iets dat te maken heeft met die paradox. We vervreemden eigenlijk van onszelf als we ons niet openstellen. Wat houdt ons dan tegen? Dat lees je ook in het gedicht van Marianne Williamson. We gebruiken niet ons volle potentieel als we deel uit maken van teams. Als er een verschil komt tussen de energie die vrijkomt om de doelen te halen en het aanwezige potentieel aan energie dan ervaren we een negatieve trekkracht. En hier begint mijn verhaal over de vervreemding en dus Team Anatomie. Want wat maakt dat wij ons volle potentieel niet benutten? Waarom gebruiken we niet onze kwaliteiten terwijl we ze wel bezitten? Marianne Williamson geeft ons die boodschap. Als Team Anatoom wil ik je graag helpen bij het onrafelen van die paradox.

Systeemdenken

Daniel Ofman schrijft in zijn boek Bezieling en Kwaliteit in Organisaties over deze paradox. Als het fout gaat in een team, dan is er een automatische reactie 'wie heeft hier schuld'. Het gaat er dan om wie het slimste de schuld kan afschuiven. Er wordt gezocht naar het Zwarte Schaap etc. etc. (klik gerust op deze link voor mijn artikel waarin ik schrijf over dit fenomeen). Veel onnodig energieverlies..., dat kun je je wel voorstellen. Als dit gewoonte wordt boven uitzondering (en dat gebeurt in teams) dan wordt het tijd om te leren Systeemdenken. Daarin ben je in staat om patronen die vitaal of fataal zijn te herkennen en er van te leren. Het gekke is dat veel teams en organisaties dat niet kunnen en vast zitten in (script) patronen die uiteindelijk een negatief effect hebben. Hiermee wordt de paradox bevestigd!

Risico's

Vraag je achteraf aan teamleden -en leiders (zoals in mijn casus van 1, 2 en 3 oktober j.l.) dan zegt bijna iedereen: 'we zijn vervreemd van onszelf'. Die pijnlijke constatering zegt genoeg! De ervaring van onvrede en ook onveiligheid is niet gezond voor de groepsontwikkeling. 3DMens maakt dit zichtbaar en daagt je uit voor een gezonder alternatief. Als je het gedicht nog eens goed beschouwd, dan begrijp je dat het te maken heeft met risico's. Daarover in mijn volgende Team Anatomie blog meer.

Opdracht: kijk eens naar je eigen team/groep waar jij momenteel in werkt ...., wordt daar het volle potentieel benut? Stuur je antwoord naar 3dmens@gmail.com

maandag 18 juni 2012

Fataal of Vitaal Team? Vals Spel. Deel 2

In mijn nieuwe reeks Fataal of Vitaal in teams is dit deel 2. In deel 1 ben ik gestart met een introductie over valse spelletjes in teams.

De achtergrond van deze reeks is dat ik, met het duiden van die spelletjes, mensen (medewerkers en leidinggevenden) wil helpen bij het richting geven voor een vitalere structuur. Er gaat namelijk veel energie verloren bij die spelletjes. Die energie kan ook gebruikt worden om, met behoud van authenticiteit, toch te blijven verbinden en elkaar te steunen in het samenwerken. Als dat op de juiste manier gebeurt en met de juiste kennis, dan geloof ik dat er meer mogelijk is dan vantevoren gedacht (lees ook De Derde Ruimte).

Kennis hebben van de principes van Spellen (volgens de TA) kun je opdoen via dit blog. In dit tweede deel sta ik stil bij Vals Spel in systemen ( = teams of organisaties) waarbij weinig vertrouwen aanwezig is. Bij weinig vertrouwen is er ook weinig betrokkenheid. In dergelijke teams zie ik dat de medewerkers als het ware het team gebruiken (misbruiken) en andersom ook. Hier is sprake van een vreemde spanning, want kennelijk hebben ze elkaar daarin nodig. Maar het is wel ongezond!
Medewerkers in dergelijke teams werken 'alleen voor het geld' of omdat 'het nu eenmaal moet'. Kenmerk is dat er veel eigenbelang is en een gerichtheid op halen van korte termijn resultaat. Het moge duidelijk zijn dat het masker bij dit team is dat het ook nog erg succesvol kan zijn. Maar tegelijk heel kwetsbaar voor de langere termijn.

Vals Spel wordt in de TA (Transactionele Analyse) vaak aangeduid met namen van die Spellen. Die namen kun je voor jezelf makkelijker onthouden, omdat ze je 'bekend' voorkomen. Die Spellen geven iets weer dat niet officieel (maar wel informeel) bekend is in het team of organisatie. Het gaat om de ongeschreven regels. Misschien komen deze je bekend voor (met name in teams zoals hierboven):

Zwarte Schaap: Iemand is het zwarte schaap. Het slachtoffer voor het team. Deze persoon krijgt de 'last' van het systeem te dragen. Alle aandacht gaat op een negatieve manier naar die persoon uit. De andere leden doen of er niets aan de hand is (lees ook artikel over Diffusie Verantwoordelijkheid, waarbij mensen tegen beter weten in niets doen, zoals bij het 'bystander effect').

Zijn Schuld: Wel handig om altijd de verantwoordelijkheid bij iemand anders of een omstandigheid te leggen. In dergelijke teams wordt de schuld altijd afgewend. Het nemen van verantwoordelijkheid (eigenaarschap) wordt sterk verbonden met schuld. Die schuld(last) kan niet worden gedragen, dus moet iemand anders of iets anders boeten.
Onlangs nog meegemaakt bij een organisatie dat de klanten werden beschuldigd dat ze geen zaken meer wilden doen.....

Natrappen: Bekend verschijnsel bij 'win en verlies spelletjes' in teams. De winnaar trapt nog even flink na (inwrijven). Waarom? Omdat hem/haar bekend is dat hetzelfde ook bij zichzelf kan overkomen....
Eerder schreef ik over Roddelaars Ontmaskerd. Daarin laat ik zien hoe dit Spel wordt gespeeld. Deel 2 verschijnt binnenkort.

Geintje: "Ooh, maar zo bedoelde ik het niet". Het Spel 'Geintje' werkt heel subtiel. Iemand verspreid een negatief beeld (Roddelaar) en vervolgens spreek je diegene daarop aan. Dat is wat de verspreider natuurlijk niet had verwacht. De 'stevigheid' van die ander valt even tegen..., dan maar pareren met de bovenvermeldde zin.

Pak me dan: Zorg dat je niet 'betrapt' wordt. Het Spel 'Pak me dan' is werk voor de slimme jongens of meiden. Voor hen is het een kick om juist 'Buiten Spel' te blijven. Zolang de pakkans klein is wordt de persoon beloond en blijft de kick. Of dit eindigt met 'je hebt het zelf uitgelokt'.

3DMens? Vandaag maar eens proberen 'veilig over te steken'?

(vrij naar P. Weisfelt,  De Bestemming van het Systeem, hfst 16.3.13)