Posts tonen met het label scriptpatronen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label scriptpatronen. Alle posts tonen

maandag 1 oktober 2012

Casus voor TvC artikel Van Fatale naar Vitale Teams, deel 1

Casus in drie delen bij artikel Van Fatale naar Vitale Teams in Tijdschrift voor Coaching (nr 3 2012). Vandaag, morgen en overmorgen achtereenvolgens de drie delen.

Aanleiding

Een klein opleidings-en consultancy bedrijf met een team van trainers/consultants heeft een patroon dat eens in de vier jaren veel conflicten spelen. Die conflicten geven grote spanningen met als gevolg dat medewerkers ontevreden opstappen of worden ontslagen. Daarmee heerst er veel onvrede onder de teamleden en kantoormedewerkers. De resultaten lopen in zo'n periode terug. De directie geeft de schuld aan de medewerkers en de teamleiding.
Het meerjarige patroon is dat in het team telkens in of na de conflictperiode nieuwe consultants worden toegevoegd en ingewerkt door de laatste minst ervaren lichting. De verversing pakt in eerste instantie goed uit, maar na enkele jaren ontstaat er weer onvrede. De nieuwe medewerkers halen hun persoonlijke doelen niet, terwijl de ‘oude club’ dat wel doet. Als dit kenbaar wordt gemaakt bij de leiding, dan wordt verwezen naar de eigen verantwoordelijkheid van het team.

Groei pathologie

De symptomen voor fatale werking zijn dat het persoonlijk contact steeds meer wordt vermeden tussen de nieuwe generatie en de ‘oude club’. Hier groeit de pathologie. De onvrede uit zich in terugtrekken (vergaderingen missen) en roddel (negatieve beeldvorming creëren). De relatief nieuwe leden voelen zich niet op hun gemak. Er wordt onveiligheid ervaren en sommigen voelen zich zelfs niet meer gewenst. Het is lastig om dit bespreekbaar te maken, want er heerst constant wantrouwen. Bij kritiek wordt altijd de bal teruggekaatst. De ‘oude club’ die is gebleven na de laatste conflictperiode zijn loyaal naar de leiding en directie en houden dit liever in stand. Ze gaan niet serieus in op de werkelijke beleving van de nieuwkomers. Er is duidelijk sprake van een gemis aan kader. Het wordt niet duidelijk wat de samenwerking in moet houden. De oude club houden de klanten èn renderende producten voor zichzelf. Van oprechte samenwerking is geen sprake, terwijl dit wel wordt aangenomen. Zowel directie als leiding grijpt onvoldoende in en gedoogt het roddelen. Gevolg hiervan is dat de nieuwkomers kenbaar maken op te stappen als er niets verandert, ze halen immers hun doelen niet, ze worden tegengewerkt en voelen zich niet serieus genomen. Dit ‘dreigement’ wordt niet geaccepteerd en de volgende conflictperiode dient zich aan.

Patronen (script)


Wat zichtbaar wordt als dit team langer onder de loep ligt is het patroon van conflict. De directie en teamleiding zelf ziet haar eigen aandeel daarin niet en draagt de eigen visie op samenwerking niet uit. Als we nader bekijken hoe de oorspronkelijke oprichters met elkaar omgingen, dan blijkt onderliggend in het teamscript dat al vastgelegd te zijn. De oprichters waren in eerste instantie maatjes en gingen later ruziënd en klagend uitelkaar. Ieder nam zijn klantenbestand mee en keken elkaar nooit meer aan. De onderlinge verhoudingen werden eerst gekenmerkt door kennelijke samenwerking en vertrouwen. Echter dat werd stroever en liep uit op elkaars tegenwerking. Lange tijd bleven de irritaties onuitgesproken. Het gunnen van opdrachten was sterk verbonden aan persoonlijke relaties en de grenzen waren onduidelijk voor ‘navolgelingen’. De gedragingen die de nieuwe en oude leden van dit team lieten zien waren vergelijkbaar met die van de oprichters. Het 'boven-onder systeem' bij de oprichters speelde door in de huidige teamleiding. Er was een 'zogenaamde' verbinding met de visie, maar dat lieten ze niet zien. Onbewust sloten de medewerkers van de afgelopen jaren daar op aan. Daarmee werden ze onderdeel van het script en ook scriptdrager. Hierdoor verenigden zij zich (onbewust) met het wantrouwen en het onderhuidse conflict. Met als gevolg dat de ziektekiemen meegroeiden en men kon wachten op de volgende escalatie.
Morgen volgt deel 2









Als je nu vaste lezer wordt, dan ontvang je dit blog automatisch in je mailbox. Komende week start een nieuwe reeks met als titel Team Anatomie.
3DMens Nieuwsbrief ontvangen? Stuur je mail naar 3dmens@gmail.com.

Wil je kennismaken met eerdere artikelen over groepsdynamica, teamontwikkeling, script in teams zoek dan op trefwoord 'team' in de zoekfunctie (je krijgt dan bovenaan de oude reeksen als Teams met Energielekkages en Valse Spelletjes in Teams).

donderdag 28 juni 2012

Verwijder de Leider

Van Marwijk stapt op en neemt verantwoordelijkheid. Maar wat moet je met een leider die niet opstapt? In de reeks artikelen over een Orgenogram van een Organisatie nu:

Verwijder de leider
Pijnlijke titel? Pijnlijk als het echt beter is (voor zowel de leider als wellicht ook voor de leden). Wat ik bedoel is de leider die zichzelf als leider ziet, terwijl zijn of haar leiderschap al jaren ter discussie staat. Door cycli van enkele jaren waarin het personeelsbestand bijna ritueel wordt ververst blijft het leiderschap in stand. Telkens sluiten nieuwe medewerkers zich aan en nemen anderen afscheid. Leiders hebben immers Volgers nodig, dus het één kan niet zonder het ander (systeemdenken). Hetzelfde geldt voor de klanten. Het verloop onder klanten zegt iets over het leiderschap. In die zin klopt het dat elk systeem de neiging heeft zichzelf in stand te houden. Zonder het verloop van het personeel kan deze leider niet bestaan. Om dergelijke patronen te zien moet je een organisatie veel langer volgen dan enkele jaren. Wat je dan gaat zien zijn de 'scriptpatronen'. Dat zijn de patronen die vastgelegd zijn in het script, beter gezegd het Organisatiescript.

Organisatiescript
Een organisatiescript is het levensplan van een organisatie. Dit is al ontstaan door de oorspronkelijke oprichter of oprichters. Hun persoonlijke script zit 'verborgen' in het script van een organisatie. Het script wordt feitelijk ook gevoed door de oprichter(s). De leider(s) die opvolgden sloten zich (onbewust) aan bij oprichter(s) en namen in die zin het script over. Het scriptpatroon dat (diep) in de organisatie versleuteld zit kun je zien bij het huidige management. En wordt ook nog eens erkend en bevestigd door het huidige personeel.

Waarom deze titel?
Verwijder de Leider is namelijk het meest lastige wat er is. Zeker waar het gaat om diegenen die zich het meest loyaal aan de oorspronkelijke oprichter(s) hebben verbonden. Waar een sterke afhankelijkheid is en of waar een sterke (helden) projectie is. Die 'volgers' zullen hun leider niet verwijderen...De paradox van die leiders en volgers is dat ze ook een bijdrage hebben geleverd, maar ook het script in stand houden. Om echte beweging te krijgen en de vitaliteit weer terug te krijgen die doorwerkt op meerdere niveau's is het soms beter om de leider te verwijderen in plaats van het te zoeken in de wisselingen in het personeel.

Het patroon en marktwerking
Kijk naar het langjarig patroon. In veel (systeem) opstellingen zie je 'oude patronen'. Dat zijn herhalingen (uit het verleden) die te maken hebben met het feit dat bepaalde plekken geen groei geven. Er zijn dan vaker wisselingen geweest waarbij het personeel of ook managers moesten wijken. Het script is dan geschreven op de werkelijke aard van de oprichter(s). En dat is een logische wetmatigheid. De oprichter houdt feitelijk de gewenste groei tegen, omdat de oprichter zelf niet wil veranderen. De 'eer aan zichzelf houden' wordt dan niet begrepen. Of omdat de leider zo overtuigd is van zijn of haar leiderschap dat dit hoogmoedige trekjes heeft. Dit kan lang doorwerken in een organisatie of team en de innovatiekracht belemmeren. Met die belemmering kun je voorspellen dat er geen aansluiting meer is op wat er nodig is in de markt. Het patroon wordt dan bevestigd als personeel e/o managers het veld moeten ruimen. Een dergelijk team of organisatie kan het lang volhouden, maar uiteindelijk verdwijnt het uit de markt. Waarom? Omdat de klanten/opdrachtgevers inzien dat er geen creatie meer is en dus geen meerwaarde wordt geleverd. En dat is nou net wat klanten zoeken..... 

In deel 2 lees je meer over het onderliggende mechanisme en de oplossing. Kijk vast naar je huidige leiding (geven zij je energie of kosten zij je energie). Geef je zelf leiding? Kijk dan eens in de spiegel of vraag eens door bij anderen wat jij mogelijk tegenhoudt?