Roddelaars Ontmaskerd, deel 2

Het gedoe
In mijn eerdere stuk een maand geleden over Roddelaars Ontmaskerd las je al over de besmetting in een team of organisatie. Je las dat niet de roddelaar maar juist de leiding en degene over wie wordt geroddeld daarbij ‘gedoe’ ervaren.

Het Spelletje van de Roddelaar
Zo werkt het fenomeen! Dat is namelijk psychologisch precies het spelletje dat de roddelaar speelt. De roddelaar wil zelf geen rol van betekenis spelen. En als ik het fenomeen verder uitwerk, dan kom je erachter dat die roddelaar juist iets te leren heeft. De leiding en degene over wie geroddeld is zijn helaas besmet met een gif en hebben ook iets te leren. Maar de bron van dat gif is nog niet ‘ontsmet', omdat er in het systeem overduidelijk iets mis is.  

Werking van de projectie
In de casus die ik beschreef in dat artikel was sprake van een roddelaar die een negatief beeld over een collega had verspreid. De leiding nam dit serieus en ‘beschermde’ in dit geval de roddelaar. Waarom vraag je je af? Wat bleek? De leiding zelf was gevoelig voor dit thema. Het appèl dat de roddelaar deed was namelijk zo geraffineerd (zoals ik al schreef een psychopatisch masker) dat de leiding ‘erin trapte’.  Het zegt dus ook iets over de kwaliteit van de leiding! De leiding ervaart namelijk de projectie die iemand anders doet, maar om zichzelf te beschermen wordt er niet adequaat mee omgegaan. Herken je het al? Zo houdt de leiding de situatie in stand. De leiding laat het dus toe! Op een onbewust niveau gaat de leiding in op het appèl en gaat daarmee akkoord met dit gedrag. Vervolgens is het zo dat degene over wie wordt geroddeld ‘de schuld’ of ‘de last’ krijgt. In de casus zei de leiding dat ‘er veel gedoe’ was ontstaan….Maar over wie ging het gedoe eigenlijk? Wie moet ontsmet worden en wie ontlast?

Drama Driehoek

Het ligt echter nog genuanceerder dan je nu denkt. In de Transactionele Analyse heet dit fenomeen: een Spel spelen. Een Spel is een reeks complementaire transacties met bijbedoelingen die leidt tot een voorspelbaar resultaat en schade aanricht. In de casus wordt de Drama Driehoek uitgespeeld. De Drama Driehoek is: Slachtoffer, Redder en Aanklager. Voor het Spel zijn alle drie de rollen nodig. De roddelaar is de Aanklager, de leiding is de Redder en de persoon over wie is geroddeld is het Slachtoffer. De drie kunnen niet zonder elkaar! Ze bestaan dankzij elkaar! En iedere vertegenwoordiger in een rol kan ook zomaar wisselen van rol. In de bovenstaande casus was de roddelaar (Aanklager) zelf namelijk ook Slachtoffer...en Redder...Maar in zekere zin nog Onvolwassen. Hoe dat zit lees je binnenkort.

Reageren? Doe dat via 3dmens@gmail.com.

Magische Oplossing

Nee, niet direkt denken aan een poedertje vermengt met vloeibare stof...Een soort toverdrank. Een drank die je inneemt bij een probleem...en dan lost het probleem als vanzelf op. Nee, dit artikel gaat over Miskenning. Miskenning wordt beschreven als het onbewust negeren van informatie die relevant is voor de oplossing van een probleem.

Wat hiermee wordt bedoeld? Voorbeeld:

Een leidinggevende wil er vanaf zijn om ieder jaar de roosters voor de meivakantie te maken. Hij weet vantevoren dat dit een lastig onderwerp is voor de teamleden. Waar het in een deze situatie om gaat is dat medewerkers zelf leren om voor dit onderwerp verantwoordelijkheid te nemen. Wat gebeurt er als de leider zegt het niet meer te willen doen? Op dat moment blijkt dat er relatief veel medewerkers min of meer een onprettig gevoel ervaren, maar dat nog 'inhouden'. De leidinggevende kan dus wat verzet verwachten....Daar gaat miskenning over.

Wat feitelijk gebeurt is dat de interventie van de leidinggevende 'niets doen' een beweging creëert om een 'oude rol' op te roepen, nl een Kind rol bij de teamleden. De Kind rol heeft verwachtingen tav de Ouder (leider) en even klopt die verwachting niet. De Ouder is passief en dan wordt het Kind actief (bv door verzet) of nog passiever (hopen dat de leider het weer alsvanouds gaat doen). Feitelijk doet zich een probleem voor (storing). De manier waarop mensen automatisch reageren op een dergelijk probleem is vaak al vroeg in het leven vastgelegd. Zo ook nu. Degene die hierbij irritatie ervaart en besluit hier niets mee te doen en bv zwijgt hoopt op een Magische Oplossing. De Magische Oplossing betekent dat iemand vanuit de Kind rol vertrouwt op 't eigen Script (*). Het Kind deel gelooft nl dat 'het vanzelf overgaat'. Dus geen actie nemen is het besluit. Hiermee wordt de eigen invloed miskent. Het is zelfs zo dat de irritatie zich kan gaan opbouwen en disproportioneel wordt. Er ontstaan oordelen over de persoon (leider) en het projectiemechanisme en inpluggen en uitpluggen mechanisme werkt. Hier is sprake van een Miskenning. Zonder het zich goed zelf te beseffen wordt (niet) gereageerd in het hier en nu, maar feitelijk herhaalt iemand iets uit 't verleden en wordt geen verantwoordelijkheid genomen. De leider heeft dan te maken met medewerkers die zich beter voelen bij de 'oude rol' en dus de roosters niet zelf gaan maken. De leider moet een bittere pil slikken en echt moed houden, want anders gaat ie in op het appel. Tijd nemen voor verantwoordelijkheid nemen van teamleden is van belang. Deze storing vergt discipline, overleg, geduld en enige mate van Volwassenheid. 

3DLeiders weten daarmee dat er nog een optie is om te reageren op het probleem (leider maakt bespreekbaar om rooster niet meer te maken). Namelijk als medewerkers reageren vanuit Volwassenheid, waarbij iemand volledig gebruik maakt van het volwassen denken, voelen en handelen om een probleem aan te pakken. Door te vragen, te onderzoeken en samen te ont-dekken hoe het bij een probleem (in dit geval zelf geen verantwoordelijkheid nemen om rooster te maken) werkt. Het mechanisme rondom 'eigenaarschap' wordt een stuk duidelijker in een Volwassen interactie. Nu worden de Volwassen vermogens benut en zijn er echt magische oplossingen mogelijk. De leider leert zijn team te leren en te ont-dekken wat eronder schuil gaat. Leer dus bewustwording van die Miskenning te bespreken. Met kleine stappen beginnen grote bewegingen....

Wat wil jij nu echt 's magisch oplossen...?

(*) = een persoonlijk levensplan, waartoe onbewust op jinge leeftijd wordt besloten als reactie op interne en externe ervaringen, eindigend in een onbewust gekozen en vastgestelde uitkomst (E. Berne)

Inpluggen en uitpluggen

De Nieuwe Professional die coachend wil werken is zich bewuster van allerlei projecties. Wat doe je bij projecties (zie ook http://3dmens.blogspot.com/2012/01/van-denken-naar-doen.html)?
Feitelijk haal je een eigenschap van jezelf op en die plak je op iemand anders. Een projectie wordt in jouw ogen immers zichtbaar. Tegelijk roept die ander dit wel in jou op, maar wat jij daar zelf over denkt of aanneemt is van jou. Die ander kan ook (nog) niet weten wat iets bij jou oproept. En dat verschilt bij iedereen.
Zolang je blijft denken dat wat die ander in jou oproept, aan die ander ligt heb je een probleem! Wat je doet is 'inpluggen' bij die ander. Stel je maar een draad voor met een kabel en een plug aan ieder uiteinde. Zodra jij een projectie hebt als iemand anders dat oproept ben je aan het inpluggen. Als je nu een bepaald aspect van iemand bewondert is dat een positieve projectie, mocht je iets afwijzen, dan is het een negatieve projectie. Je plugt als het ware in op dat aspect aan iemand!
Wat je moet doen om dit fenomeen te overstijgen is het zogenaamde 'terugnemen van projecties'. Zowel de positieve als de negatieve. Je moet 'uitpluggen', de plug eruit halen en het draad met plug en al naar jezelf richten en bij jezelf inpluggen. Als je dat kan...en dat vergt discipline, inzicht, doorzetten, lef, etc., dan ben je beter in staat om je eigen (totale) potentieel te zien. Zo kun je ontdekken wat je zelf nog meer te bieden hebt.

Stel je maar eens iemand voor die jij om een bepaald aspect heel erg waardeerd of bewonderd. Dat waarom je iemand bewonderd is jouw projectie, daarop raak jij ingeplugd. Je bent iets van jezelf aan het projecteren. Laatst bij NOVA college tour was Sting op bezoek. De studenten-fans in de zaal deden allerlei aannames en hadden (logisch ook) veel bewondering om zijn muziek en projecten die hij financieert. Later zei iemand ´het is eigenlijk een heel gewone man´. En dat is wat ik bedoel met uitpluggen en bij jezelf inpluggen. Want in je hoofd dicht je van alles toe, maar het zegt iets over een aspect bij jezelf dat om aandacht roept. Iets in jou wil ook bewonderd worden. Als dit nl niet bij je opgeroepen wordt is het geen projectie en dus niet iets wat jij kan herkennen. Zodra je het herkend, in dit geval positief, dan is dat een boodschap. Geef die boodschap ruimte om ontdekt te worden en je benut meer van je potentieel. Dus plug is wat vaker uit en bij jezelf weer in!

Gedicht voor iedere 3D denker

In 2008 las ik het boek het Projectiemechanisme van Karin Hamaker-Zondag. Dat boek heeft me enorm geholpen in mijn ontwikkeling. Het heeft me flink aan het denken gezet en om vooral meer begrip te hebben voor mezelf en voor anderen. Het hielp me om mezelf te 'ontschuldigen'. Een term die we regelmatig in het coachvak gebruiken. Het heeft me geleerd om echt te bewonderen. Bewondering van mezelf, van anderen en wat we samen creëen. Bewondering begint onder andere bij luisteren. Een belangrijke eigenschap voor de 3DMens. Luisteren naar wat 'het verhaal is'. Luisteren zodat iemand zich begrepen voelt.
Een klein stukje tekst in dat boek heeft me ontroerd en in beweging gezet. Het is een gedicht van Marianne Williamson. Het vat veel samen van hoe ik de 3Dmens zie. Ik gebruik het vaak in trainingen als inspiratie aan het eind van een trainingsdag waarin veel is gebeurd.

"Onze diepste angst is niet dat we ontoereikend zijn. Onze diepste angst is dat we oneindig machtig zijn. Het is ons licht, niet onze duisternis waar we het allerbangst voor zijn. We vragen ons af: Wie ben ik dat ik briljant, buitengewoon aantrekkelijk, getalenteerd en geweldig zou zijn? Maar waarom eigenlijk niet? Je bent toch een kind van God? Dat je je kleiner voordoet dan je bent komt de wereld niet ten goede. Er is niets verheffends aan je kleiner voor te doen dan je bent, opdat de mensen om je heen zich vooral niet onzeker gaan voelen. We zijn geboren om de luister van God die in ons woont, uit te dragen. Niet slechts in enkelen van ons, maar in ons allemaal. Als wij ons licht laten schijnen geven we anderen onbewust toestemming om dat ook te doen. Als wij bevrijd zijn van onze eigen angst, bevrijdt onze aanwezigheid automatisch anderen".

Dit gedicht gebruikte Nelson Mandela in 1994 bij zijn inaugurele rede toen hij president werd. Hij maakt het gedicht wereldberoemd.

Lees het deze week eens een paar keer...

Inspiratie voor het Projectiemechanisme

Mijn inspiratie voor dit blog haal ik uit wat zich aandient.
De afgelopen week heb ik gezien hoe het projectmechanisme werkt. Dit fenomeen (komt van Jung) bespreek ik regelmatig in mijn trainingen. Als het alleen theorie is, dan begrijp je het niet echt. Als het voor je neus gebeurt, dan heeft het pas betekenis, dan is het voor mij een inspiratiebron.
Vanuit de 3DMens gedachte is het belangrijk iets meer over het projectiemechanisme te weten. Jung beschrijft in zijn 'Concerning the Archetypes" een projectie met de volgende bewoordingen: een onbewuste en onbedoelde overdracht van subjectieve inhouden op een uiterlijk object.
Om het mechanisme te snappen kun je zijn definitie nog wat verder en verdiepend lezen.
1. Het onbewuste deel is dat wat we wel doen, maar het eigenlijk niet weten.
2. Het onbedoelde deel betekent dat je het niet wilt, omdat het gewoon gebeurt.
3. De overdracht van subjectieve psychische inhouden betekent dat je als het ware 'aanslaat' op een eerdere gebeurtenis. Afhankelijk van de ernst en de impact die de gebeurtenis heeft gehad (vastlegging in je hersens van gebeurtenis en ervaren gevoelens) werkt dit in het heden door.
4. Het uiterlijke object is bij Jung een verwijzing naar iets dat buiten jezelf plaatsvind (mens, ding, situatie, etc).
Wat er gebeurt in het projectiemechanisme is dat die onbewuste inhouden altijd op personen worden 'geprojecteerd'. In het geval van een heftige (negatieve) situatie zie je dat mensen flink boos worden.
In de situatie die zich deze week voor mijn neus voordeed heb ik enorme boosheid gezien van iemand op iemand die er niet zelf bij was (boosheid met veel verwijt en zelfs belediging). Dat is een vorm van gebonden psychische energie. Degene bij wie dit gebeurde kan nooit zo boos op een ander geworden zijn als het niet iets (onbewust) raakte. Een projectie die voortkwam uit een al eerder gevormd oordeel. Er ging veel psychische energie naar de ander die elders was. Jung zegt dat je op zo'n moment energie verliest die je eigenlijk zelf nodig hebt voor je ontwikkeling.

Door de onbewuste psychische overdracht en energieverlies ontstaat er een negatieve koppeling (in bovenstaand geval) over die persoon waarop wordt geprojecteerd bij degene die de boosheid heeft.
Wat betekent dit voor de leergierige 3DMens? Waar je zelf boosheid ervaart in werk of prive kun je onderzoeken wat de boodschap achter die boosheid is. Je kunt de energie die het kost ook omzetten in onderzoek (evt met een andere 3DMens). Als het namelijk niet wordt weggenomen, dan blijft de boosheid. Feitelijk geef je macht van jezelf weg aan die ander. Jung noemt het proces om dit om te draaien het terugnemen van projecties. Je maakt dan jezelf vrij en kan je leven weer zelf vorm en richting geven.
Doe je dat niet, dan blijf je projecteren en neem je niet de route die hoort bij de 3DMens. De 3DMens is in verbinding met zichzelf. Gaat op onderzoek uit en gaat niet doen wat veel mensen vaak wel doen, namelijk de ander afkraken en belasteren.
Het 'ontwaarden' van die ander betekent dat je niet de innerlijke weg neemt en de negatieve projectie blijft. Je kan dan ook voorspellen dat dit zich gaat herhalen. En je weet bijna zeker dat een volgend conflict voor de hand ligt.

De 3DMens die dit proces bewust maakt is in staat het te overstijgen en een projectie terug te nemen. Voor alle duidelijkheid ga ik in dit artikel niet in op complexen en verdringingen. Het zijn wel belangrijke elementen die een rol spelen. Ik hou het hier liever nog even simpel.
Het terugnemen van projecties begint in elk geval bij het niet meer toelaten te reageren op iets in de buitenwereld. Zolang je dat doet snij je de weg naar binnen af! Als je kijkt naar alle situaties waarin je merkte dat je veel energie verloor dan kun je ook ontdekken dat er een rode draad of centraal thema achter zit. Als je dat hebt gevonden, dan kun je gaan werken aan de ontmanteling van dat thema (bijvoorbeeld grenzen stellen, gevoelens benoemen die aanwezig zijn voordat de echte boosheid ontstaat).