Posts tonen met het label onderstroom. Alle posts tonen
Posts tonen met het label onderstroom. Alle posts tonen

woensdag 21 september 2016

Ik word gepest

42 jaar, man, getrouwd twee kinderen. Soepel verlopen carrière. Leuke en uitdagende baan. In de voorgaande jaren had hij tijd en geld gestoken in opleidingen en accreditaties. Was goed ontwikkeld en zelf leidinggevende geworden, had een goed werkend team en genoot het vertrouwen van zijn directie....en toch....

Tijdens een 2-daagse training over conflict strategieën (als onderdeel van een leiderschapstraject) komt het er met enige moeite uit. Ik herinner me nog de pauze die ik inlaste na een oefening. De meeste deelnemers hadden flink gewerkt aan zichzelf in het kader van de eigen conflictmechanismen. Aan emoties had het zeker niet ontbroken. Alleen hij was tamelijk rustig gebleven en had de kat uit de boom gekeken. Ik zat in een hoek van de hal aantekeningen te maken. Ik genoot van de tocht bij een deuropening dat wat koelend werkte op die warme lentedag. Ik ving zijn blik een paar keer. Hij zat een paar meter verder, alleen en bemoeide zich niet met de anderen die nog druk waren met de oefening van ervoor. Via zijn blik leek hij mij te 'roepen'.

Ervaren coaches/therapeuten herkennen dat. Je voelt dan een soort uitnodiging, maar er zit nog een drempel voor...Op dat moment shuffelde ik met mijn gedachten. Zal ik wel of niet opstaan en even naar hem toelopen. Als begeleider/opleider ben ik natuurlijk wel alert, maar ben ook even voor mezelf wat op een rijtje aan het zetten...Het leek of hij me iets wilde vertellen. Ik zag als het ware die twijfel. Kende ik die twijfel van zal ik wel of niet? Jazeker die ken ik heel goed van mezelf. Ik heb zelf ook soms een zetje nodig. Ik besloot om op te staan, hem aan te kijken en aan te voelen wat er 'wil' gebeuren. Vervolgens stond hij binnen een tel op en liep naar mij toe. Dat was ook een teken om mijn mond te houden...Hij begon met te vragen 'of ik even had'. 'Prima natuurlijk' was mijn antwoord. Hij wilde even apart gaan staan. De deuropening bood gelegenheid om even naar buiten te lopen.

De woorden die hij koos waren even als simpel als treffend. Hij zei 'ik word gepest, ik weet niet precies of dit de juiste bewoordingen zijn maar het komt er wel op neer'. Ik was verbaasd, zelfs geschrokken. De emotie bij die woorden trilden wel in mij door....

Week van het pesten


De week van pesten staat deze week op scholen centraal (van 19-23 september). Toch wil ik via deze weg ook laten zien dat pesten echt niet alleen op scholen en bij kinderen gebeurt. Het gebeurt bijna overal waar mensen samen werken, sporten, leren etc. In verenigingen, vriendenclubs, families etc. Toch wordt pesten op het werk nog wat omzichtig onder de aandacht gebracht en zit echt nog in het taboe hoekje.

Sluipmoordenaar en het gif

Tijdens mijn 3DMens trainingen en teamcoach sessies komt het onderwerp ter sprake, maar wordt dan onder een andere noemer gezet (bv veiligheid in groepssystemen, thema's van een team, geheimen van samenwerken). Bij de bovenstaande (overigens open) training waarbij de deelnemers hun conflict-strategieën onderzoeken gaan we dieper in op onze ervaringen. Dat leidt dan tot verhalen die in ons allemaal aanwezig zijn waarbij veiligheid en onveiligheid en vooral macht speelt of speelde. Pesten is onmiskenbaar een uiting binnen een groepsproces. Het zit in de categorie sociaal functioneren en bij mij dan met een slash (/) onderstroom. Het proces zoals dat bij de deelnemer hierboven ter sprake kwam had gewerkt als een sluipmoordenaar. Heel langzaam en eerst onopvallend en later meer opvallend deed het zijn werk. Alsof gif wordt toegediend en je pas later merkt wat de werking ervan is...Hoe dat werkt...?

Ik schrijf hier meer over in mijn volgende blog. Blijf dus volgen. Lees eventueel de eerdere publicaties over groepsprocessen, dynamica, conflict op het werk en leiderschap op dit blog (vul bij trefwoorden je zoekterm in)


Kijk in de komende dagen goed om je heen (op je werk, maar ook daarbuiten) en kijk of je signalen van pesten bij volwassenen herkent bij anderen of misschien bij jezelf. Je mag ook je eigen verhaal doorgeven op info@3dmens.nl.

donderdag 24 september 2015

De Stilte als Interventie

Tijdens een tweedaagse met een Management Team gebeurde het volgende.

De tweede dag was gestart. De melige avond ervoor had zijn effect gehad en de groep begon in jolige stemming. In het ochtendprogramma zouden we dieper gaan verkennen op een aantal thema's die op de eerste dag waren ontdekt. In de eerste pauze was een meerderheid van de groep nog aan het 'nagenieten' van de avond ervoor. Het bleef daarom lacherig, maar had ook iets cynisch in zich. Bovendien was de 'overgang' naar juist het inbrengen naar de meer pittige thema's daarmee ook groot.
Als teamcoach wist ik niet wat er die avond was voorgevallen. Het was 'buiten' mijn programma geweest en "waar bemoeide ik me mee" was mijn gedachte. Ik was notabene vroeg naar bed gegaan, omdat ik de tweede dag weer (professioneel) scherp moest zijn. Ik hoef als coach niet alles te weten of te begrijpen toch?, wanneer deze mensen een lolletje hebben, dan mogen ze dat toch best? Zo kon ik nog wel even doorgaan...Toch was er iets...

Niets doen

Nu kun je als coach wat inbrengen, bv je waarneming inzetten om de groep een zetje te geven of om iets aan de orde te stellen etc. Ik besloot dat niet te doen en te kiezen voor 'NIETS'.
Niets doen, niets zeggen, alleen maar 'er zijn'. Dat heeft ook effect. Ik nam mijn plaats en langzaam druppelde de groep de zaal in. Toen de kring compleet was bleven er een paar deelnemers nog praten. Verder het geluid van een slurpje uit een glas thee, een stoel die wat verschoof, een ritssluiting van een tas die open gaat. Ik deed niets.
Tegen-natuurlijk, want ik ben gewend om in dit soort momenten de leiding even te nemen waarna de groep weer iets doet etc.

De onverwachte stilte

Kennelijk was er iets in mij dat me dit liet doen. Iets onverwachts, iets niet geijkts. Ik voelde wel de spanning die dat meebracht, want het was alsof ik van binnen een besluit had genomen dat dit juist was. De onverwachte stilte en geen enkel initiatief van mijn kant viel in eerste instantie nog niet op. Het praten in de groep verminderde langzaam. Mijn gedachten kregen de tijd te vervagen en bewust mijn eigen plek in de stilte in te nemen.

De lange stilte

De stilte leek vat te krijgen op de groep. Een enkele opmerking 'is er iets?' doorbrak de orde. Met woorden als 'moeten we iets doen', 'hoort dit erbij', 'heb ik iets gemist' hoorde ik de stilte verbreken. Ik bleef voor mij kijken, rondkijken, laten zien dat ik contact had, maar deed verder niets. Ik haalde rustig adem en diep van binnen voelde ik een rust en vertrouwen. Ik weet welke effect non verbale bewegingen, bv tappen met voeten of frutselen aan vingers kunnen doen. Ik bleef stil en bewoog alleen mijn hoofd en ogen.
De stilte is op dat moment spannend, want het is voor zo'n groep niet normaal. Ik weet dat die spanning toeneemt naarmate de stilte langer is.
En dat gebeurde. Het bleef minutenlang stil, ik weet niet meer hoelang. Ik kon mezelf blijven waarnemen en tegelijk ook de gedragingen in de groep. Het initiële ongemak dat ik zag en de wat lacherige reacties werden verdrongen door serieuze blikken en soms gesloten ogen. Het ademen was hoorbaar. Af en toe bereikte een blik de mijne en keken vragende ogen mij aan. Ik sloot mijn ogen en wachtte. Waar wachtte ik op? Kon ik zelf deze stilte wel aan? Het ging door mij heen.

Ik dacht nog wie gaat op welke manier de stilte doorbreken. Gek dat zo'n gedachte dan opkomt. Ik deed een voorspelling voor mijzelf en binnen tien seconden werd de stilte verbroken door een relatief jong teamlid in dit MT. Degen die ik in gedachten had!

De stilte verbroken

Het leek alsof de groep toe was aan de stilte, maar ook aan het verbreken ervan. Degene die het woord nam zei letterlijk 'ik wil de stilte verbreken, omdat mij iets niet lekker zit over gisteravond'. Diegene wachtte even en zei 'Ik wil dat kwijt aan jullie'.
Daarna sprak diegene over wat er was gebeurd die avond en waarom er zo lacherig werd gedaan. Het had te maken met twee eerdere MT leden die beiden in het voorlaatste kwartaal door onenigheid waren vertrokken.
Langzaam 'ontvouwde' zich het verhaal achter het cynisme, de ergernissen en de soms complexe menselijke zaken waarmee dit MT te dealen had. Het verhaal kreeg een plek en de onderstroom werd benoemd.

Die ochtend is me bijgebleven omdat ik iets deed wat ik niet gewend was te doen en omdat ik puur op intuïtie de stilte het werk liet doen. Een echte Presencing ervaring (uit de Theory U)

Durf jij het aan? Laat me jouw ervaringen weten op info@3dmens.nl.

donderdag 18 juni 2015

Het Geheim van de Groep: Hoe kan dit nou? De Uitleg

"Er is een verhaal, maar je kent het nog niet".

EscaLerend Conflict

In het gebruikte voorbeeld (lees evt nog deel 1 en deel 2) ging het om een escalerend conflict.
De betreffende medewerkster had in de cursus Feedback 3.0 geleerd om feedback te geven, maar ook om ermee om te gaan als je feedback krijgt. In die cursus leer je te benoemen vanuit de eerste dimensie. En dat deed ze. Ze werkte nog niet zo lang op de afdeling, maar voelde toch (het appèl) om de onderstroom te benoemen. Ook toen haar senior collega een vraag stelde hield ze het bij zichzelf. Ze liet zien dat ze in contact was met zichzelf, de eerste dimensie.

Een conflict (in een team) de-escaleren kan alleen met feedback geven. Omdat dit op team niveau speelde bracht ze het ook daar in. Door dat te doen vanuit de eerste dimensie kunnen anderen daar vrij op reageren en kon het team daarvan leren.

Ze zei:
"ik loop nu enige tijd mee in deze afdeling. Ik merk de laatste tijd dat er 'iets' speelt in de sfeer, waardoor ik me onveilig ben gaan voelen. Onveilig omdat het erop lijkt dat ik partij moet kiezen. Er lijken twee fronten te zijn en ik snap niet waarom. Ik wil niet weten waarom, maar wil mezelf bevrijden van dit ongemak door het hier te melden. Wie wil hierop reageren?

Ze zocht met haar korte inleiding de beweging tussen ik en jij. Ofwel het verhaal achter wat zich voordoet in het team.
Ze beschuldigde niemand en legde het accent op het ongemak dat het gaf. Daar kan niemand wat aan af doen. Het DOEL was de feitelijke tweedeling in het team te bespreken vanuit haar beleving van onveiligheid.
De-escaleren is de onderstroom opzoeken en risico nemen vanuit de eigen beleving. Als er sprake is van onderstroom die negatief 'inwerkt' op de onderlinge verhoudingen en belangen en de samenwerking lastig maakt, dan kost dat (een team en de losse individuen) veel energie. Het systeem heeft dus iets te leren. De-escaLeren wil dus zeggen dat er iets geleerd wil worden.

Lees  - als je het interesseert - nog deze twee klassiekers:
Conflict de-escaleren deel 1
Conflict de-escaleren deel 2

Heb jij ook voorbeelden, stuur ze in op info@3dmens.nl



vrijdag 17 oktober 2014

Teamdynamiek, de schuldvraag

De leidinggevende legde het open en bloot op tafel. Wie is hier schuldig? Schuldig aan het roddelproces dat zo sluimerend zijn weg had gevonden in zijn afdeling. De roddels waren eerst slechts sporadisch waargenomen en door het merendeel genegeerd. Roddelen is er altijd wel geweest en valt ook niet tegen te houden, volgens de leidinggevende, maar nu had "het irritante trekken gekregen". Hij vroeg naar de schuldige...

In het team werd vooral in stilte gereageerd. Er werd niets gezegd..., de leidinggevende hield zijn mond. De stilte werd zelfs spannend toen er daadwerkelijk niemand wat ging zeggen. De leidinggevende had zich voorgenomen om stil te blijven. Hij keek vooral vragend rond. Zijn 'publiek' keek terug, maar zocht elkaar in de blikken niet op. Er werd wat gemompeld door een wat onderuit zittende jongeman. Hij zei bij navraag "ik ben het niet". "Wat ben jij niet", vroeg een collega die er direct naast zat. "Ik ben niet schuldig aan het roddelen". Daarop begon een andere collega met de opmerking, "wat bedoel je eigenlijk met roddelen, kennelijk heb je daar een mening over". De leidinggevende hield zijn mond en keek de vraagsteller aan. De medewerker werd wat ongemakkelijk en reageerde fel "nu moet ik zeker gaan vertellen wat mijn mening is". De medewerker kreeg geen bijval, maar wel alle blikken op zich gericht. Het ongemak nam toe en hij zei toen "ik doe er niet aan mee", volgens mij zijn we allemaal schuldig" als jij het zo vraagt. Een vrouwelijk collega met norse blik draaide zich weg en keek de leidinggevende strak aan. Met felle toon "wat bedoel jij nou met roddelen, wie bedoel jij? Jij moet toch een beeld hebben gekregen waarom je dit zegt?"
De leidinggevende bleef rustig, keek de tafel rond en haalde diep adem...Hij zei op rustige toon "ik ben schuldig".

Wil je meer weten? Lees dan komende tijd mee in de nieuwe reeks over teamdynamiek. Schrijf in als vaste lezer. Heb je eigen ervaringen over schuld/onschuld? stuur naar info@3dmens.nl

dinsdag 18 december 2012

TEAM ANATOMIE, Sabotage = Leren

Een wat merkwaardige titel...?
Als je terugleest in mijn vorige stuk Saboteer je Team, dan weet je dat er vreemde trekkrachten zijn in menselijke systemen. Je stelt in de organisatie of team een doel, maar tegelijk heb je rekening te houden met onzichtbare trekkrachten waarmee duidelijk wordt wat ervoor zorgt dat je het doel niet haalt. Als coach/begeleider stel je dan ook een 'verborgen contract' op, want daar zit het echte leren in verborgen... 

Sabotage Mechanismen

Als je wilt dat er in teams wezenlijk 'beweging' komt, dan heb je dus contact te maken met dit 'lastige deel' (onderstroom). Dat deel gaat over de Sabotage Mechanismen. Als je daar bij stil staat dan zie je hoeveel dit aan energie (lees vitaliteit) kost. Nog maar niet te spreken over de financiële effecten. Het meeste leereffect zit in het zicht krijgen op de sabotage mechanismen!

Voorbeeld van sabotage

Onlangs vernam ik weer zo'n 'trekkracht'. Een nieuwe manager op een afdeling (ca.30 mdw) wordt na een paar maanden geconfronteerd met 'het verleden' van de voorganger. In het appèl van sommige medewerkers klinkt door dat de nieuwe manager toch vooral bepaalde zaken niet ter sprake moet brengen. Enkele medewerkers benoemen de factor 'onveiligheid' en stappen daarmee vervolgens naar de manager erboven (op zich klopt dat al, want het is onveilig, lees evt nogmaals De Roddelaar Ontmaskerd over hoe dit werkt...). Deze manager gaat erop in en speelt als het ware de nieuwe manager deels buitenspel. Die manager heeft dat zelf niet in de gaten, want die denkt dat hij de medewerkers helpt... Als teamcoach zie ik dan de hele drama driehoek al voor me...Dit is een voorbeeld van sabotage! De goede intentie ten spijt, hiermee helpt hij het menselijke systeem niet uit haar lijden!

 

Voorbeeld van leereffect

De trekkracht wordt positief en lerend als er 'bewustzijn' in de  manager en zijn systeem komt. Hiermee bedoel ik dit:
De manager 'boven' de manager heeft gezien de trekkracht van het verleden zichzelf aangeleerd 'ertussen' te komen. Hiermee respecteert hij niet de grenzen van de nieuwe manager. Dit houdt eerder de ervaren 'onveiligheid' in stand, dan dat hij dit opheft. Bewustzijn krijg je dan door het patroon dat bij dit thema hoort te herkennen. De onveiligheid speelt al langer in die afdeling en het steekt nu de kop weer op.

Vraag dan af:
"Welk aandeel heb IK in de door de medewerkers ervaren onveiligheid?",
"Wat betekent dat voor mijn nieuwe manager die die afdeling sinds kort leidt?"
"Help ik de nieuwe manager en zijn team door in te gaan op het appèl?",
"Wat kan ik voortaan beter nalaten om dit proces een wending te geven?",
"Wat kan ik voortaan doen, om het bij de medewerkers en hun eigen teamleider ?",
"Wat hebben de medewerkers en hun nieuwe manager van MIJ nodig om dit te doorbreken?".

Saboterende acties worden dan lerende acties!

Morgen verschijnt nog een aanvullend artikel over dit onderwerp. Stay tuned. 

Schrijf vandaag nog in als vaste lezer en ontvang binnenkort de nieuwsbrief met
GOED NIEUWS!!!

vrijdag 2 november 2012

TEAM ANATOMIE, de onderstroom

Voorafgaand aan een nieuwe training zitten de cursisten in een ruimte te wachten. De ruimte heeft een bar en een aantal zithoeken. Ze wachten tot ze door mij worden opgehaald om naar de trainingszaal te gaan. De cursisten kennen elkaar nog niet. Sommigen maken gelijk contact, anderen gaan ergens zitten en kijken om zich heen. Opvallend is dat degenen die alleen zitten zich aan de buitenkant van de ruimte nestelen. De onderstroom werkt.....

Onderstroom en bovenstroom

Dit is 'coaching' jargon. Even wennen, maar de terminologie van onderstroom en bovenstroom is simpel uit te leggen.
De bovenstroom is wat je kunt waarnemen. Dat is buitenkant. Ik gebruik vaak de metafoor van de boom. De boom kun je van de buitenkant helemaal beschrijven. Zie het als de 'boven' kant.
De onderstroom is wat je niet ziet, maar er wel is. Dat is onzichtbaar, maar wel aanwezig. De boom heeft een verhaal. De boom heeft een groei doorgemaakt en heeft zich op een bepaalde manier ontwikkeld. Dat zit er 'onder'.


Het woord 'stroom' betekent dat het beweegt. Er zijn constant bewegingen. De boom doorleeft de seizoenen, het ritme van de dag, het weer met regen, zon, wind etc. Aan de buitenkant zijn de bewegingen zichtbaar, maar daaronder zijn de structuren zich aan het aanpassen aan de omstandigheden.

Het ontstaan van de groep

In mijn voorbeeld hierboven is er nog geen groep. Het zijn losse individuen die nog geen gemeenschappelijkheid ervaren. Er is wel al een vorm van leiderschap te zien, omdat er mensen zijn die initiatief nemen om contact te leggen. Dat leiderschap is geen leiderschap voor de groep, maar wel voor zichzelf. Het doel is immers contact maken. Zolang er nog geen gezamenlijke taak is hebben de losse individuen geen groepscohesie.

Wat is nu het moment dat dat verandert?

Het 'groepsmoment' is dat moment dat de gemeenschappelijkheid wordt ervaren. Dan ontstaat de groep. Meestal is dat het moment dat ik binnenkom, mezelf voorstel als coach/opleider en iedereen welkom heet.

De werking van de onderstroom

Met het welkom begint het groepsproces. In de bovenstroom kennen we de rituelen. Dat zijn vrijwel zeker geconditioneerde vormen van kennisneming. Naar elkaar toe draaien, hand schudden (fysiek contact), aankijken (oogcontact) en naam noemen (luistercontact). Tegelijk met deze bovenstroom kan het niet anders dat de onderstroom zijn werk doet. Dit is grotendeels onbewust. Gelukkig maar, want ons brein heeft gewoonweg niet de capaciteit om alles bewust te registreren.

Denk maar eens na: als je een hand geeft, wat gebeurt er dan? Je voelt die hand, maar je merkt ook hoe die hand wordt gegeven. Kort, lang, stevig, slap, diepe greep of vingergreep, boven of onder etc. Je moest eens weten hoeveel informatie op dat moment al wordt uitgewisseld.
Als je aankijkt....wat gebeurt er dan? Is dat aankijken lang, kort, recht in de ogen of half en vergis je niet in de verdere expressie van het gezicht. Veel informatie!
En de naam, hoe noem je je naam? Duidelijk en krachtig of mompelend. In de wijze waarop iemand zich uitdrukt wordt veel informatie uitgewisseld.

De werking van de onderstroom is al eerder begonnen. Die begint al op het moment van binnenkomst in de wachtruimte. Op onbewust niveau neem je je Script al mee naar de opleiding.

Wat Script is en hoe dit (samen)werkt met de onderstroom komt de volgende keer aan bod.

Voor nu? Hartelijk welkom, kom erbij. Niets missen van Team Anatomie? Schrijf gelijk in als VASTE LEZER. Word je ook meer 3DMens...

maandag 29 oktober 2012

TEAM ANATOMIE, begin een groep

Bij Team Anatomie neem ik een kijkje onder de huid van groepen en teams. Een belangrijk 'onderdeel' is te kijken hoe 'bewegingen' ontstaan. Kijk nog even naar dit filmpje.


Voor de oplettende lezer...klopt! ik heb deze eerder gebruikt (vanuit een ander perspectief gefilmd met commentaar) bij mijn artikel Teams met Energielekkages (klik hier als je het wilt lezen) waarbij ik schrijf over groepsdruk of conformiteitsdenken.

Oprichter en Oorzaak

Je ziet hoe een (sub) groep ontstaat. Je ziet in dit filmpje zelfs hoe 'script' al wordt geschreven door de oprichter....Die beweging met de handen boven het hoofd zie je telkens terug. Als je dus een groep begint, dan neemt de 'eigenheid' van de groep vormen aan die passen bij de oprichter. In mijn casus artikel bij het Tijdschrift voor Coaching (1, 2 en 3 oktober j.l.) kon je lezen hoe de oprichters van het bedrijf een basis van wantrouwen legden in het systeem door een onderlinge strijd. Het roddelen en de manier van conflict hanteren leidde telkens tot een nieuwe crisis (veel verloop, verzuim, onvrede). In het systeem zat conflict 'ingebakken'. Mensen die later aansloten gingen ongemerkt mee in dat proces in de onderstroom. Vaak zijn daarmee oorzaken te verklaren waarom er niet gezond op wordt gereageerd. Feitelijk schrijft de oprichter (of meerdere oprichters) het Script van een organisatie. In de systeem theorie heet dat Organisatie script.

Wat is een organisatie script?

Het woord Script komt uit de Transactionele Analyse. Het script is het (onbewuste) levensplan waartoe een individu op jonge leeftijd besluit op basis van ervaringen. Het fenomeen wordt ook wel beschreven als de levensloop of biografie. Deze scripts zitten in individuen en daardoor ook in groepen of organisaties. Het groeps script is het levensplan van een groep dat is gegroeid door invloed van de oprichters. Het organisatie script is vervolgens het geheel van ervaringen in een systeem waardoor het (onbewust) de koers bepaald.

Hoe ontstaat een groep ?

Wat is een groep eigenlijk? Om te weten hoe een groep ontstaat moet je eerst weten dat een groep een aantal mensen is die een gezamenlijke taak of opdracht hebben en daarbij een gezamenlijke leider ervaren. Er moet dus een overeenkomstig doel zijn. Tot zover waarschijnlijk herkenbare materie. Maar met het ontstaan van die gezamenlijkheid gaat er ook een ander proces in werking. Dat proces zit in de 'onderstroom'. En iedereen kent die onderstroom, want daar bevindt zich de paradox van individualiteit en collectiviteit. Kijk nog maar eens naar het filmpje hierboven...Het begint met individualiteit (uniek zijn) en vindt zijn afloop in het volledig opgaan in het collectief. De vraag is of 'de oprichter' dat wilde...en in hoeverre dat al niet leidde tot 'onderstroom'.

Nog even Lance Armstrong erbij halen.

Hij heeft het niet eerlijk gespeeld. Hij heeft misbruik gemaakt van zijn leiderschap en helaas op een negatieve manier iets willen doen voor een goede zaak (kankerbestrijding). Velen rondom hem zijn meegegaan in zijn Script. Hoe het Script zich verhoudt tot het Spel beschrijf ik later in deze reeks.

Voor nu hoop ik dat je, in de groepen waar jij deel van bent, doorhebt of doorziet wat de onderstromen zijn. Daarover de volgende keer meer.







woensdag 19 september 2012

Draag geen roze schoenen!



Team Anatomie

Volgende week start ik met een nieuwe reeks artikelen over Team Anatomie. Een krantenartikel in de AD Sportwereld van afgelopen zaterdag zette mij aan het denken. Dit past wel een beetje als voorafje voor die te schrijven reeks...

Aanleiding: een voetballer draagt tijdens de training roze voeltbalschoenen. De trainer geeft hem daarvoor een ludieke (corvee) straf. Argument van de trainer: "Roze schoenen horen niet thuis op het voetbalveld, maar op de balletvereniging" en verderop: "het is een straf met een knipoog, maar wel met een serieuze ondertoon. Ik houd gewoon niet van die roze dingen".

Team script schrijven

Wat gebeurt hier? En ik wil het specifieke geval niet groter maken dan het is, maar wel als metafoor gebruiken voor wat in (team)coaching de onderstroom wordt genoemd. Feitelijk schrijft de trainer een stukje 'script' voor dit team. Hij heeft een oordeel over roze schoenen en vindt dat ze niet thuishoren op het trainingsveld, omdat ie er niet van houdt. Zijn gedachte kan zomaar een ongeschreven regel worden. De betreffende voetballer krijgt een ludieke straf en zegt zich voor te nemen zijn roze schoenen niet in te wisselen voor een andere kleur. Hij gaat daarmee dus wel in op de straf (corvee), maar niet in op de onderliggende gedachte. Hij accepteert de straf en gaat dus ook in verzet...Is de trainer hier schuldig? Hij zal zeggen dat de speler schuldig is 'dan moet ie maar geen roze schoenen aan doen'. De speler schuldig? Hij zal zeggen dat de trainer een probleem heeft. Zij gaan dit samen in stand houden....en dit wordt onderstroom in dat team..en zo ontstaat Spel (hoofdletter S, vanuit de Transactionele Analyse).

Hoe herkenbaar voor managers? Hoe ontstaan nou conflicten? Dit is hoe onderstroom wordt genegeerd, hoe onvrede en ongeschreven regels worden ontwikkeld. Dit is hoe Spelen in teams en organisaties ontstaan (daarover in de reeks meer). Nu zijn het nog schoenen, maar wat als ie straks niet goed speelt? (lees ook Script in teams over de apen en de banaan nog eens). De trainer is de leider en heeft daarmee invloed op het (waarde)systeem en de regels en opvattingen in zijn team. Hij schrijft daarmee Script.

Onvolwassen team

Dit zijn tekens van onvolwassenheid en zonder iemand schuldig te verklaren, hier is sprake van onderstroom en dat heeft in de tijd een negatief effect. De dramadriehoek ontstaat vanuit Onvolwassenheid (zoek in mijn blog op trefwoord 'dramadriehoek').

In een volgend stadium zijn voorspellingen te doen over de sfeer van dit team en de resultaten. De 'regel' impliceert namelijk nog veel meer .....en zeg 's eerlijk zou jij in dat team willen spelen?

Volgende week Team Anatomie Les. Blijf je volgen?

maandag 10 september 2012

Het Tweede Scherm

Pure Marketing

Het lijkt eerder normaal, dan een uitzondering te worden. Het hebben van een Tweede Scherm. Op de werkplek ligt de smartphone of zelfs het tablet niet meer stiekem in een laatje, maar gewoon naast het toetsenbord. Medewerkers zitten ongegeneerd hun berichtjes via Facebook, LinkedIn, Whats app, Twitter, etc. te sturen en te beantwoorden. Het hoofdscherm (waarop gewerkt wordt) moet al die verleidingen weerstaan. Of dat lukt?
Op TV is het niet anders, daar is tegenwoordig het Tweede Scherm pure marketing! In de race voor de kijkcijfers is Internet natuurlijk concurrentie, dus waarom niet van de nood een deugd maken?

Opmars

Vroeger had je nog wel eens een laptop op schoot om even wat te internetten, maar tegenwoordig kun je tijdens live uitzendingen allerlei polls en blikken achter de schermen krijgen op het Tweede Scherm. Volgens mij is het geen trend, maar een opmars! Was het bij de amusement programma's al ontdekt, je krijgt het nu ook bij alle verkiezings uitzendigen mee. "Ga naar ons Tweede Scherm voor de trending topics, stellingen, tweets, etc."

Werkgevers opgelet!

Wen er vast maar aan, want het wordt (IS) normaal. Als 3DMens probeer ik eea nog een beetje te overzien en te kijken of je er een voordeel uit kunt halen. Werkgevers zouden ook een Tweede Scherm kunnen inzetten om de peilstok in het bedrijf te houden. Wat leeft er onder het personeel, wat zijn de trending topics, welke discussies zijn er, etc. Er zijn natuurlijk al bedrijven die dat doen op consumenten nivo. Waar zelfs hele teams het internet afspeuren om meldingen, waarbij hun naam in discrediet wordt gebracht of juist voordelig vermeld worden, gebruikt worden in het marketing spel.

Waarom dit artikel bij 3DMens?

Omdat ik graag een bruggetje wil maken naar de 3DMens. Het Tweede Scherm is voor mij niet meer dan een blik in de onderstroom.  Het is een metafoor voor W A T   E R   E C H T   S P E E L T in teams en organisaties. Ik zou er zo een interventie van willen maken: "kijk ook even op het tweede scherm mee voor een blik achter de schermen en wat de mensen er nu echt van vinden".

Coachend Leidinggeven betekent dat je weet wat er speelt in je team, dat je weet wat de 'onderstroom' is. Natuurlijk hoef je niet alles te weten, soms is dat maar beter ook. Maar zo af en toe een blik op het Tweede Scherm kan geen kwaad. Succes vandaag!

dinsdag 6 maart 2012

Collectief censureren

In de eerste delen van Theory U heb ik je al laten lezen dat 'uitstallen' de eerste stap is op weg naar de onderkant van de U. Ik heb daarin nog niet zo expliciet weergegeven dat dit niet alleen geldt voor individuen, maar juist ook voor teams en zelfs organisaties. Uitstallen en censuur hebben namelijk met elkaar te maken.
Vitaliteit van mensen bekeken vanuit het systeemdenken (Senge) kan op vele manieren worden beinvloed. Het zichtbaar maken van 'devitaliserende' invloeden is veelal mijn taak als (team-en organisatie) coach.
In teams gaat het erom samen te onderzoeken wat de vitaliteit bevordert of remt. Als ik de wetenschap heb dat vitaliteit de creativiteit stimuleert en dat slachtoffer gedrag de creativiteit censureert, dan weet ik waar ik stil moet staan.
De collectieve censuur ontdekken begint met uitstallen. Er bestaan in groepen nu eenmaal subtiele gecensureerde gedachten die nergens in een handleiding staan...
Contact maken met deze 'groupthink' behoort tot coachend werken en dus tot de vaardigheden van de 3DMens. Immers driedimensionaal denken vergt een brede en verdiepende blik. In die groupthink zit ook oordeel verborgen, iedere groep heeft wel een interne censor. Die zorgt ervoor dat zaken bijvoorbeeld onuitgesproken blijven (onderhuids of onderstroom). Problemen in teams hebben vaak hun oorsprong in die interne collectieve censor. Als dit niet (h)erkend wordt, dan kun je voorspellen hoe het met de leden of het team in de toekomst afloopt.
De 3DMens staat dus stil bij de effectiviteit van die groupthink. Helpt ie of niet? Hier aandacht aan geven is al het eerder genoemde uitstallen. Stilstaan bij de gedachte, bewustzijn creëeren en de eventuele oordelen benoemen. Deze niet gelijk verwerpen, maar als zodanig herkennen en accepteren werkt bevrijdend.
Loop je nu in je eigen team tegen iets (kennelijk) onbenoemds aan, vraag dan eens vanuit nieuwsgierigheid of anderen dat herkennen...begin met het zelf benoemen van je interne censor. Stal je eigen gedachte dan uit en onderzoek vervolgens samen of het iets collectiefs is. Ga je in verdediging? Benoem dat dan...en vraag de ander wat zijn/haar gedachte is. Doorbraak in je samenwerking?
Kijk ook bij http://3dmens.blogspot.com/2012/02/de-derde-ruimte.html .